MiniMBA - một chặng đường

“Cuối cùng cũng đã hoàn thành khóa học sau 2 năm. Thông thường người khác học MBA (full course) hết 1 năm, mình học Mini Course hết 2 năm, với 1 “bồ” kinh nghiệm thực tiễn của FPT chắc phải oách hơn. Tuy vậy, lại có cảm giác hơi hụt hẫng, phải chăng đã quen cảm giác buổi tối đi học, trò chuyện vui vẻ với các anh chị trong lớp sau 1 ngày làm việc căng thẳng. Nay không còn cơ hội gặp mọi người trong lớp nhiều nên cũng hơi buồn”. Đó là những chia sẻ chân thành của chị Nguyễn Thị Cẩm Lý (FPT Software HCM).

Chị Lý là một trong gần 300 học viên MiniMBA khóa 2010-2011 sẽ có Tốt nghiệp ra trường và nhận chứng chỉ tại hai đầu Hà Nội và TP HCM.

Đây là lứa học viên đầu tiên của FPT, mà mọi người hay tếu táo gọi là “khóa chuột bạch” theo học MiniMBA do Học viện lãnh đạo FPT (FLI) tổ chức tốt nghiệp.

Nhớ lại tháng Giêng năm 2009, trong cuộc họp giao ban đầu năm mới, anh Bình đã mượn slogan của Tổng thống Mỹ Barack Hussein Obama để nhấn mạnh rằng FPT cần thay đổi.

Trong mấy năm đó, FPT từng bước chuyển sang mô hình Tập đoàn; thay đổi bộ máy lãnh đạo – anh Thành Nam lên làm Tổng Giám đốc FPT; đổi tên khối BO thành BA để thấy vai trò của mọi bộ phận trong sự phát triển của Tập đoàn… Đặc biệt, ngày 13/01/2009, anh Trương Gia Bình đã ký quyết định thành lập Học viện Lãnh đạo FPT do đích thân anh là Giám đốc.

Tháng 2/2009, anh thành lập FLI Concept với 13 thành viên đến từ nhiều đơn vị, vùng miền và đa dạng về lĩnh vực hoạt động để cùng thảo luận về định hướng của FLI và xây dựng Cương lĩnh FLI – kim chỉ nam cho mọi hoạt động của FLI ở góc nhìn đa chiều nhất.

Việc thành lập một Học viên rất đặc biệt này có thể nói nằm gọn trong nguyên lý “Mọi thay đổi bắt nguồn từ nhận thức, trước hết là nhận thức của Lãnh đạo. Học tập là con đường thuận lợi nhất để thay đổi nhận thức”.

Kể từ đó, phong trào học tập trong các lãnh đạo FPT được gây dựng. Ngày 6/3/2010, khóa MiniMBA đầu tiền được khai giảng tại HN với 83 học viên chia thành 3 lớp. Đến nay đã có 700 cán bộ tham gia vào 12 lớp MiniMBA tại HN và 11 lớp tại TP.HCM.

Cũng là một hoạt động đào tạo cho Lãnh đạo Tập đoàn, nhưng MiniMBA không giống như các hoạt động đào tạo đã diễn ra trong những năm vừa qua. Đây là chương trình đào tạo bắt buộc đối với tất cả các cán bộ cấp 4,5 và 6. Việc hoàn thành chương trình này sẽ là một trong những tiêu chí để đơn vị xét bổ nhiệm cán bộ.

Trong khi các chương trình MBA ở Việt Nam hiện nay đều được dạy bằng tiếng Anh, không có phiên dịch sang tiếng Việt, thì MiniMBA hoàn toàn được Việt hóa, có lồng hiện thực hoạt động kinh doanh của FPT vào nội dung giảng dạy và được ĐH Northwester công nhận như một phần trong chương trình MBA của họ liên kết với FSB. Chương trình MiniMBA của Học viện Lãnh đạo FPT (FLI) tương đương với khoảng 35% tổng số tín chỉ của chương trình MBA thuộc Đại học Northwestern (Thụy Sỹ), qua đó cho phép thực hiện việc quy đổi tín chỉ liên thông giữa hai chương trình.

Thêm nữa, chương trình được thiết kế dành riêng cho cán bộ FPT, mỗi môn học đều dành ít nhất 1/4 thời lượng để lãnh đạo FPT tham gia chia sẻ những kinh nghiệm và bài học thực tế từ FPT. FLI cũng yêu cầu tất cả các học viên, trước mỗi môn học chia sẻ những vấn đề về quản lý mà học viên đang gặp phải để đưa ra thảo luận trước lớp nhằm huy động trí tuệ tập thể (dưới sự hướng dẫn của giảng viên) để giúp học viên có thể đưa ra những phương án giải quyết vấn đề.

Thay vì phải bỏ tiền túi học, mỗi cán bộ lãnh đạo từ level 4 trở lên sẽ được Tập đoàn hỗ trợ chi phí tương đương 3.500 USD/người. Cụ thể, FLI đài thọ khoảng 50% kinh phí, các đơn vị 40% và học viên sẽ đóng góp 10% chi phí.

Khóa MiniMBA đầu tiên tốt nghiệp đã đạt được những con số ấn tượng: hoàn thành tất cả 17 môn học với tổng số 52 buổi học, tương đương với 156 giờ. Theo thống kê của FLI, có 75% học viên MiniMBA sẽ đủ điều kiện tốt nghiệp khóa học MiniMBA 2010-2011. Đây là những học viên hoàn thành đầy đủ 100% thời lượng học và có kết quả đỗ tất cả các môn thi.

Trái với suy nghĩ “bị bắt học” của nhiều người, khóa học MiniMBA được mở ra đã đánh trúng tâm lý của nhiều cấp lãnh đạo FPT. Như anh Nguyễn Khoa (Ban phát triển kinh doanh FPT IS tại HCM) là một ví dụ. Anh đã rất cảm kích: “Sau 1 thời gian ít được học hành chính quy dài hạn, cá nhân tôi lúc đó thật sự cũng đang muốn tham gia 1 khóa học để refresh lại bản thân cũng như bổ sung thêm kiến thức. Phải cảm ơn công ty rất nhiều vì đã tổ chức khóa học rất hay mà còn lại có bằng cấp cho các anh em đang làm việc.”.

5 tháng học tập trung không quá dài, nhưng anh Khoa đã “thu hoạch” được rất nhiều: “Tôi làm quen được với các bạn cùng chí hướng, tìm hiểu được thông tin công ty cùng tập đoàn một cách chính thức. Hiểu được nét đặt thù của từng mảng kinh doanh của FPT, hiểu rõ FPT đang ở đâu và làm gì và chúng tôi đang góp gì vào công cuộc đó. Hiểu rõ lửa nhiệt huyết của anh Bình vẫn còn hừng hực cho FPT. Các bước chiến lược phát triển FPT vẫn được sếp quan tâm, nung nấu nhiều hơn tiền thu được cho bản thân. Tư tin hơn khi được trang bị chuẩn kiến thức về cách làm Chiến lược, Kế toán, quản trị nhân sự, quản trị sự thay đổi, kỹ năng Thương lượng tốt hơn cho công việc hiện tại. Cuối cùng là nâng cao khả năng giao tiếp với đối tác, nhận diện chiến lược của đối tác nhanh và mang tính tích cực hơn theo kiểu đại dương xanh chứ không đỏ”.

Theo anh Vương Quân Ngọc (FPT IS ERP), rất nhiều các lãnh đạo cấp trung của FPT đều có xuất phát từ kỹ thuật và cũng ít được trang bị một cách đầy đủ và chính thống các kiến thức về quản trị. Chương trình MiniMBA đã đưa các kiến thức chung về quản trị tài chính, kế toán, nhân sự… cho các lãnh đạo từ cấp 3, 4, 5 trở lên.

Bên cạnh đó, với tỷ lệ pha trộn 3:1 giữa các lý thuyết sách vở với nhiều tình huống kinh doanh quản trị trong tập đoàn, tính ứng dụng của các môn học vào thực tế hoạt động quản trị tại đơn vị là một trong những ưu điểm của chương trình. Từ đó “tạo cho mình có cơ hội kiểm chứng các công việc đã làm so với lý thuyết”, anh Ngọc nhận xét.

Các lớp học là tập hợp lãnh đạo cấp 4 đến từ nhiều công ty thành viên như FPT IS, FPT Telecom, FPT Trading, FPT Software, FPT Securities, TienPhong Bank, ĐH FPT,... Hay nói cách khác, MiniMBA cũng là cầu nối cán bộ lãnh đạo giữa các đơn vị trong tập đoàn.

Các lãnh đạo cấp cao trong tập đoàn tưởng như chỉ biết “hét ra lửa”, cắm cúi ngày đêm với công việc, giờ đây cũng phải học nhóm, làm bài tập. Như ở môn học Quản trị Chiến lược, các học viên được giao bài tập nhóm. “Cả đội đã gặp nhau đến 3 buổi tối sau giờ làm việc để “học nhóm”, bàn bạc và đưa ra ý tưởng trình bày cho bài thi cuối. Đây là môn học mất nhiều thời gian team-work nhất của cả nhóm nhưng qua đó anh chị em thấy gắn bó với nhau nhiều hơn”, chị Vũ Thị Huyền (FPT Telecom) nhớ lại.

“Khóa học MiniMBA nghe là 2 năm nhưng thực ra chỉ học tập trung trong thời gian 5-6 tháng, với thời gian ngắn ngủi như vậy nhưng việc lên chương trình các môn học khá đầy đủ và gắn liền công việc thực tế của nhân viên. Được làm quen, mở rộng mối quan hệ với nhiều anh chị đến từ nhiều bộ phận khác nhau trong FPT thực sự là 1 trải nghiệm quý báu đối với bản thân chị, chỉ có thể qua khóa học MiniMBA mới có thể làm được việc này. Đó cũng là kết quả tốt nhất mang lại từ khóa học này”, chị Nguyễn Thị Cẩm Lý (FPT Software HCM) chia sẻ.

Tại các lớp học, “cũng đã ít nhiều xuất hiện các thông tin hỗ trợ nhau về hợp tác kinh doanh, sản xuất, hay nói theo ngôn từ chiến lược đó là “synergy ở phạm vi hẹp”, anh Ngọc tiết lộ. Hay theo anh Thế Minh (Ban Bảo mật thông tin FPT Software) thì “MiniMBA đã tạo điều kiện tốt để hợp lực trong One FPT”.

GĐ Dự án FPT Nigeria Nguyễn Thành Nam đã từng viết: “Mini MBA của FLI đang trở thành một môi trường mầu mỡ để các cán bộ thế hệ 3 của các đơn vị khác nhau của FPT thực sự hiểu biết nhau, và chung tay giải quyết các vấn đề mà thực tế đang đặt ra trước FPT và các bạn… Synergy là ở đây chứ ở đâu! Thay vì làm một người thầy, tôi tự nguyện đứng vào hàng ngũ các học viên, để biến company thành campus và business thực sự thành curiculum và học được những điều bổ ích từ các leaders trẻ của FPT”.

Điểm trung bình toàn khóa học do học viên đánh giá là 8,36/10, trong đó điểm đánh giá của học viên cho giảng viên bên ngoài là 8,28 và cho giảng viên nội bộ là 8,44. Các môn học như Kỹ năng lãnh đạo, Quản trị sự thay đổi, Quản trị chiến lược, Quản trị Marketing,… được các học viên đánh giá cao.

“Ở môn Quản trị nhân sự, được nghe chia sẻ về những tình huống thực tế và có thể vận dụng trong chính công việc quản lý nhân viên của mình. Còn môn Tài chính doanh nghiệp, phong cách giảng của thầy rất gần gũi với người FPT, môn học thiên về chuyên môn nhưng qua cách giảng của thầy lý thú, dễ hiểu”, chị Lý cho biết.

Chị Huyền lại tâm đắc nhất với phần bài giảng của CT HĐQT Trương Gia Bình về chủ đề kỹ năng lãnh đạo trong buổi cuối cùng của khóa học MiniMBA: “Buổi hôm đó ngoài những kiến thức chung, anh còn truyền đạt các kinh nghiệm để rèn luyện kỹ năng không chỉ cho bản thân học viên mà còn là kinh nghiệm hay để giáo dục và đào tạo cho con cái. Chị tâm đắc và áp dụng trao đổi với con của mình hàng ngày”.

Là “con đầu lòng”, tất nhiên chương trình miniMBA không tránh khỏi những điểm hạn chế, như: quá nặng về lý thuyết; giáo viên quá tải trong việc truyền đạt kiến thức cho học viên trong khoảng thời gian quá ngắn – 3 buổi; tình trạng “đói” tài liệu; chưa có forum cho việc trao đổi các môn học; thiếu tính giao lưu bên ngoài, không có các guest talk chia sẻ...

Một thực trạng nữa là các lãnh đạo cấp cao hiện tại của FPT như Trương Đình Anh, Chu Thanh Hà,… hiện vẫn “vắng bóng” trong các giờ lên lớp của MiniMBA. “Tập đoàn nên khuyến khích các lãnh đạo đứng lớp, để học viên có thể tìm hiểu thêm về định hướng FPT, chính sách, kế hoạch phát triển,... Nếu các anh chị trên tham gia 1 buổi cho các học viên cùng chia sẻ thì sẽ tốt hơn rất nhiều cho cả học viên lẫn lãnh đạo”, anh Nguyễn Khoa góp ý.

Hay như anh Phạm Thế Minh (FPT Software) đề xuất: “Nhất là môn Quản trị sự thay đổi và Quản trị chiến lược. Thế giới và FPT thay đổi liên tục để phát triển, mà phát triển lại cần chiến lược chứ không mò mẫm được. Thiết nghĩ, hai môn này các lãnh đạo cao cấp hơn trong FPT cũng cần đi học thêm”.

Là lãnh đạo một trong những đơn vị có tỉ lệ nhân viên đi học MiniMBA đông đảo và chăm chỉ nhất, CT HĐQT FPT IS Đỗ Cao Bảo cũng hiến kế: “Chương trình MBA là cần thiết, nó trang bị những kiến thức cơ bản nhất cho người cán bộ quản lý và lãnh đạo. Tuy nhiên nó chỉ thiết thực cho những cán bộ đang là người quản lý và lãnh đạo, những cán bộ chuyên môn, chuyên gia công nghệ thì hiệu quả sẽ thấp. Có nên chăng thiết kế đa dạng hơn chương trình giảng dạy trong những năm tiếp theo”.

Bên cạnh đó, “cần đánh giá nghiêm túc lại từng môn học, từng giáo viên hơn nữa, thay thế triệt để những giảng viên có đánh giá của học viên không cao. Nên tăng thời lượng các môn học nhất là phần liên hệ thực tiễn, và bất cứ lý thuyết nào khi áp dụng thực tiễn cần phải đánh giá sự chín muồi của tổ chức. Cuối cùng nên bổ sung một môn Tìm kiếm thông tin trên internet, nhất là nhóm cán bộ không xuất phát từ CNTT”, anh Bảo bổ sung.

Phó Tổng GĐ phụ trách Nhân sự FPT Software Phan Phương Đạt nhấn mạnh: “Bước khởi đầu như vậy là khá ổn. Việc tiếp theo có lẽ là cải tiến, bám sát vào Cương lĩnh FLI. Đào tạo lớp cán bộ kế cận là điều kiện quan trọng để công ty có thể phát triển nhanh và bền vững. Tuy vậy, quan trọng nhất là chương trình đem lại giá trị gì cho công ty và các học viên”.

Có thể thấy giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại đó là những thay đổi lớn trong nhận thức của lãnh đạo FPT từ cấp 3, 4 đến cấp 7. Không ngừng học tập, trang bị thêm nhiều kiến thức hơn nữa và luôn thấy “đói khát” để đưa FPT phát triển hơn nữa.

MiniMBA là một chương trình đào tạo đặc biệt và nhận được rất nhiều sự kỳ vọng của lãnh đạo Tập đoàn.

Đánh giá về khóa MiniMBA đầu tiên tốt nghiệp, anh Bùi Quang Ngọc – GĐ Điều hành FLI cho biết: “FPT không phải là công ty đầu tiên mở các lớp đào tạo MiniMBA cho nội bộ nhân viên. Nhưng FPT là công ty đầu tiên đào tạo ở quy mô lớn và đưa nội dung thực tiễn FPT vào chương trình giảng dạy ở nhiều môn như FPT Way, Chiến tranh nhân dân, Văn hóa doanh nghiệp hay Quản trị công ty. Khóa tốt nghiệp MiniMBA đầu tiên của FPT ghi nhận sự nỗ lực rất lớn của lãnh đạo tập đoàn và các đơn vị, của các học viên, của FLI và FSB. Có rất nhiều khó khăn từ mỗi phía nhưng cuối cùng các bên đều cố gắng vượt qua để có lứa tốt nghiệp ngày hôm nay.”.

“Việc đào tạo lớp cán bộ kế cận là rất quan trọng đối với tập đoàn. FPT có tham vọng phát triển mạnh, với dịch vụ/sản phẩm mới, khách hàng mới, thị trường mới. Mặt khác lứa chúng tôi - các sáng lập viên FPT cũng đã cao tuổi, FPT cần một đội ngũ kế cận vững vàng để tiếp tục phát triển hơn nữa”, anh Ngọc đặc biệt nhấn mạnh.

Tương lai, hầu hết các vị trí lãnh đạo, quản lý trong FPT sẽ được yêu cầu phải tốt nghiệp MiniMBA. Một số vị trí lãnh đạo cao cấp có yêu cầu bắt buộc là MBA, giống như chuẩn của rất nhiều công ty, tập đoàn lớn trên thế giới. “Việc bổ nhiệm, tăng lương sẽ được xem xét về kết quả đào tạo nói chung, về đào tạo MiniMBA nói riêng. Mỗi cá nhân, mỗi đơn vị cần biết điều này để có quy hoạch đào tạo phù hợp”, anh Ngọc cho biết thêm.

Không chỉ là lãnh đạo FLI, anh Ngọc đồng thời cũng là một trong giảng viên nhiệt huyết, tham gia xây dựng đề cương  nhiều môn học để cố gắng phù hợp tốt nhất cho cán bộ FPT. Tâm đắc lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích mười năm trồng cây, Vì lợi ích trăm năm trông người”, anh chia sẻ: “người đời đã phần ham trồng cây, nên tôi cố gắng tham gia vào phần trồng người cho FPT”.

Thu Thủy