Những bí quyết để có cuộc trò chuyện và đối thoại thành công đã được chị Tạ Bích Loan - một trong những MC hàng đầu Việt Nam tiết lộ trong buổi giao lưu với CBNV FPT do FLI Club tổ chức.
Bài do PV Chúng ta tường thuật sau buổi chia sẻ của MC Tạ Bích Loan ngày 21/7/2011
Chị Tạ Bích Loan đã "xoay" các sếp FPT "ra trò". Ảnh: FLI
Mặc dù theo thông báo của FLI, 18h chiều 21/7, chương trình giao lưu của FLI Club với chị Tạ Bích Loan với chủ đề "Nơi bí quyết được nói ra" mới diễn ra, nhưng trước đó rất lâu, các khách mời đã có mặt và phủ kín tất cả chỗ ngồi tại tầng 13 tòa nhà FPT Cầu Giấy.
Trễ hơn gần 30 phút so với dự định ban đầu, cuối cùng MC Tạ Bích Loan cũng xuất hiện trên sân khấu sau khi tạm lánh để khán giả có thời gian xem xong một Clip ngắn giới thiệu về chị và chương trình "Người đương thời".
Dường như đoán được kiểu gì cũng bị chị Loan cướp sân khấu nên ngay từ đầu Giám đốc chiến lược FPT Nguyễn Hữu Thái Hòa - người được giao đảm trách nhiệm vụ MC cho chương trình đã đưa "tối hậu thư": "Với vai trò là MC hỏi chuyện MC nên hôm nay tôi và chị Loan sẽ trao đổi và hoán ngôi theo kiểu hư hư thực thực".
Mở đầu cuộc trò chuyện, chị Loan đã lật lại một vấn đề anh Thái Hòa từng chia sẻ trong chương trình Người đương thời trước đây là tại sao anh Thái Hòa lại thích đặt những câu hỏi "gai gai" và phải chăng giao tiếp hiệu quả là giao tiếp làm cho người khác cảm giác "gai gai" vì bị "cào cấu"?
Trước sự hóm hỉnh của người MC gạo cội, cả khán phòng tầng 13 vang lên tiếng "ồ"..."à" xen lẫn tiếng cười rúc rích.
Xuất phát từ câu hỏi đó, chị Loan đặt ra những vấn đề khác rộng hơn là những câu chuyện nào, cuộc đối thoại nào, cách giao tiếp nào sẽ làm cho người khác thấy thích thú, và những câu hỏi gai góc có thực sự khiến cho người khác thấy ấn tượng và đáng nhớ hay không?
Chị Loan cũng yêu cầu các khán giả có mặt tại trường quay đặt câu hỏi những câu hỏi gai góc cho chị Loan và anh Bùi Quang Ngọc - Phó Chủ tịch HĐQT FPT - và chấm điểm cho từng câu hỏi theo thang điểm 10.
Cuối cùng tổng kết số điểm các câu hỏi gai góc dành cho anh Bùi Quang Ngọc cao hơn hẳn chị Loan khiến chị không khỏi ngạc nhiên và bất ngờ vì ban đầu chị tưởng các nhân viên sẽ ít khi dám đặt các câu hỏi gai góc cho sếp mình. Chị nói vui khi cho rằng có thể FPT là trường hợp ngoại lệ trong vấn đề này.
Qua phỏng vấn nhanh mọi người về vấn đề "sợ gì khi giao tiếp", chị Loan đã đưa ra tổng kết đa phần con người thường sợ giao tiếp với những đối tượng gây ảnh hưởng đến bản thân mình.
Chị Loan cho rằng, tâm lý giao tiếp quyết định chất lượng giao tiếp rất nhiều và khi chúng ta sợ giao tiếp với một ai đó thì chắc chắn cuộc giao tiếp đó sẽ không đạt được hiệu quả như mong muốn.
Vì thế, để cho giao tiếp được hiệu quả, bản thân người giao tiếp phải hiểu người đối thoại và biết được họ mong muốn gì.
Cụ thể hơn, chị Loan phân tích, phải hiểu về những kiến thức, kỹ năng, thành tựu của người đó, phải hiểu hình cảm, yêu ghét, động cơ, mục đích của người đối thoại là gì. Bên cạnh đó, cần phải hiểu hơn về phẩm chất, hiểu được trí thông minh, hiểu tính cách, kiểu lễ hội của người giao tiếp
Tuy nhiên, tất cả những điều này thường chỉ áp dụng được trong những trường hợp mình có thời gian và điệu kiện để có thể tìm hiểu và kiểm tra được thông tin của họ như trong chương trình Người đương thời. Còn trong những trường hợp gặp gỡ bất bờ, như gặp gỡ trên máy bay, trong nhà hàng, hay bất kỳ đâu đó thì cần phải áp dụng biện pháp về các vòng tròn tâm lý.
Chị Loan chỉ ra, mỗi con người đều có 3 vòng tròn tâm lý để tạo sự an toàn cho bản thân bao gồm: Vòng tròn cá nhân, vòng tròn dành cho công việc, cho bạn bè, đồng nghiệp và vòng tròn cuối cùng là vòng tròn dành cho văn hóa, xã hội.
Trong những trường hợp khác nhau, phải áp dụng linh hoạt các vòng tròn này để tạo được hiệu quả giao tiếp tốt, đồng thời phải biết chuẩn bị trước khi giao tiếp.
Chuẩn bị giao tiếp bao gồm rất nhiều việc như tạo vị thế khi giao tiếp (khoảng cách xa gần, khoảng cách cao thấp, góc độ phù hợp), không gian giao tiếp (cố gắng chạm được vào vai nhau, ngồi gần nhau, góc ngồi thích hợp...)
Bên cạnh đó, phải hiểu được các yếu tố khác để có thể làm chủ trong giao tiếp như hiểu kiểu người, hiểu tính cách, hiểu được những điều quan trọng khi giao tiếp, hiểu được khả năng diễn đạt, hiểu khả năng tiếp thu và trí thông minh của người giao tiếp.
Chị Loan cũng cho rằng con người thường có 4 tính cách tương ứng với 04 loại con vật (Chó, Đại bàng, Hổ, Cú vọ) và 4 loại vật chất như: Nước (hài hòa, êm ái), khí (sáng tạo, bay bổng), lửa (bùng cháy, điên cuồng) đất (trầm ngâm, tĩnh tại).
Những tính cách này có ảnh hưởng rất lớn khi giao tiếp. Nếu khi giao tiếp, tìm hiểu được tính cách của người giao tiếp thuộc loại nào, ta sẽ tùy theo đó mà có cách ứng biến cho phù hợp.
Sau phần đố vui mọi người về tính cách của các nhân vật trong Người đương thời, chị Loan đã lấy ngay hai "sếp" FPT là anh Thái Hòa và anh Bùi Quang Ngọc ra làm "chuột bạch" cho mọi người đoán xem hai anh thuộc loại tính cách gì trong các tính cách trên.
Vì sợ sự đánh giá của mọi người không chuẩn xác nên anh Thái Hòa đã tự nhận mình là dân QA nên chắc Cú vọ là hợp hơn cả, còn anh Bùi Quang Ngọc bị mọi người phỏng đoán là lai giữa hai tính cách của Hổ và Cú vọ.
Chị Loan cho biết, ngoài những kiểu tính cách trên, người ta còn phân loại người theo kiểu: chính trực, năng lực và tình cảm.
Chị Loan bảo, chị là người ưa năng lực, nên khi động viên các nhân viên của mình, chị thường nói là "em giỏi lắm" hoặc "em làm tốt lắm", chứ không khen "em rất tốt", hoặc em "tình cảm quá"...
Tuy nhiên, theo chị, khi giao tiếp, không nên quá coi trọng loại nào hơn loại nào mà nên phát triển hài hòa các tính cách trên.
Về phong cách lĩnh hội thông tin trong giao tiếp, chị Loan cho biết, có 3 kiểu lĩnh hội thông tin gồm: Thị giác, thính giác và cảm giác vận động. Tùy trong từng tình huống mà vận dụng những điều này cho hài hòa, phù hợp. Trong trường hợp không biết họ thích lĩnh hội gì thì cần linh hoạt sử dụng mọi hiểu biết của mình để có thể tiến gần hơn tới họ.
Bằng kinh nghiệm bản thân, chị Loan tổng kết, có 3 loại người trong giao tiếp tương ứng với 3 vật: Ngôi sao, con nhím và tảng băng. Chị cũng đưa ví dụ về 3 nhân vật đã từng tham gia Người đương thời với 3 loại người khác nhau và cách tiếp cận của chương trình đối với từng nhân vật đó như thế nào.
Ví dụ, đối với một nhân vật là Nhạc sỹ, vị này có tính chất ngôi sao, chương trình cho họ tham gia vào một trò chơi Sodoku, nhìn cách chơi của họ, chương trình đã dần đoán ra tính cách của nhân vật và đặt ra nhiều câu hỏi khiến nhân vật không thể chối từ.
Đối với nhân vật có tính chất con nhím, anh vốn là Phó TGĐ một công ty thuộc tập đoàn Viettel có thị trường bên Campuchia, anh này có nhiều uẩn khúc trong lòng và là người thiếu tự tin khi chia sẻ vì thế chương trình đã cho anh chơi một trò chơi tích điểm tốt cùng người đồng hành là một khán giả trong trường quay, nhờ có người đồng hành anh đã tự tin hơn nhiều và có thể thoải mái bày tỏ trước đám đông.
Người thứ ba là một chuyên gia kinh tế nước ngoài, ông này thuộc tuýp tảng băng, rất lạnh lùng và khó tiếp cận, đặc biệt là không thích chia sẻ cuộc sống riêng tư. Sau khi tìm hiểu, Người đương thời biết người này rất mê chơi golf và chơi rất xuất sắc, nắm được điều đó, chương trình đã vận dụng thú chơi của ông vào cuộc trò chuyện và cho ông tham gia ngay vào một cuộc chơi golf, sau trò chơi, ông đã cởi mở và hợp tác hơn khi trò chuyện.
Thông qua các ví dụ, chị Loan tổng kết đối với những người như vậy, mình cần phải biết tạo thiện cảm hoặc phá băng để tạo hứng thú cho họ, thiện cảm này thường có được trong vòng 4 phút đầu tiên, sau 4 phút, mọi thứ thường không còn tác dụng.
Có thể tạo thiện cảm và hứng thú cho đối tượng giao tiếp bằng cách quan sát, xây dựng chiến lược đối thoại và biết "phá băng" cuộc trò chuyện một cách hiệu quả.
Có thể dùng các phương pháp kích động như đặt tình huống giả định, đưa ra hai mặt của một vấn đề hoặc dùng bằng chứng khác để kích động đối tượng giao tiếp để phá băng.
Một tình huống giả định được đặt ra là nhân viên của một công ty nọ làm mất hợp đồng rất giá trị của công ty với BIDV thì vị sếp sẽ xử lý trong tình huống này như thế nào. Trong vai nhân viên và sếp, chị Tạ Bích Loan và anh Bùi Quang Ngọc đã có cuộc đối thoại để làm rõ hơn những nội dung trên.
Bằng tài khéo léo của mình, cô nhân viên Tạ Bích Loan nhất định không trả lời câu hỏi mà sếp đưa ra, thậm chí còn đặt ra nhiều câu hỏi gai góc khiến cho sếp Ngọc phải nhiều phen tá hỏa và thốt lên "làm gì có nhân viên nào suốt ngày vặn vẹo sếp thế này" khiến cho cả hội trường cùng phá lên cười vui vẻ.
Tổng kết sau buổi nói chuyện, mỗi người đều rút ra cho bản thân bài học của riêng mình. Riêng chị Loan, bí quyết của chị nói riêng và của Người đương thời khi tạo ra một cuộc nói chuyện hiệu quả là "tiếp xúc với từng người một cách rất cá nhân".
Bình Nguyên
Nhận định của MC Tạ Bích Loan về người FPT:
Nói về người FPT không thể dùng một từ để nói mà phải dùng nhiều từ.
Theo tôi, người FPT có nhiều năng lượng vì họ được làm việc trong một môi trường có thể giúp họ được giải phóng những năng lượng và môi trường đó cũng kích thích sự sáng tạo của bản thân vì thế nên họ sung sức và có nhiều năng lượng để làm cái mới.
Đến FPT tôi cũng như được tiếp thêm nhiều năng lượng.
Ý kiến nhận xét của người FPT về chương trình:
Vũ Văn Kết (FPT Telecom):
Mình thấy chương trình rất hay và bổ ích. Thông qua đó mình đã hiểu được thế nào là vòng tròn tâm lý, là những kiểu người với những tính cách khác nhau, hiểu được phương pháp kích động là như thế nào.
Điều này giúp ích cho công việc của mình rất nhiều, dựa vào việc phân loại đối tượng người như: Ngôi sao, tảng băng, con nhím, tôi có thể căn cứ vào đó để phát hiện ra tính cách của nhân viên mình để giao việc và có định hướng công việc cho nhân viên cho hợp lý.
--
Một số hình ảnh trong buổi sinh hoạt do FLI chụp:

Chị Loan cùng anh Thái Hòa và ekip Người đương thời xem lại kịch bản trước khi chương trình bắt đầu. (Khách mời và ekip đến rất sớm để chuẩn bị, từ khi các ghế còn trống)

Chương trình bắt đầu bằng lời đề nghị của chị Loan: các bạn hãy đặt các câu hỏi cho tôi?

Anh Ngô Phúc Cường - Phó GĐ FLand xung phong lên sân khấu đặt câu hỏi với chị Loan (câu hỏi của anh sau được khán giả chấm ... 6 điểm)

Tiếp theo các câu hỏi dành cho chị Loan, thành viên tham dự đặt câu hỏi cho anh Ngọc để cùng so sánh.Phần câu hỏi dành cho anh Ngọc hay và sắc hơn hẳn các câu hỏi dành cho chị Loan, do nhân viên hiểu rõ về sếp mình hơn và văn hóa FPT khiến nhân viên rất cởi mở, không ngại sếp.

Chị Loan làm chủ sân khấu nhanh chóng, và thay vì MC Thái Hòa hỏi chị Loan, chị Loan liên tiếp đặt câu hỏi với anh Thái Hòa. :)

Màn tập kịch thú vị diễn lại tình huống giao tiếp: Nhân viên cố tình làm trượt thầu, sếp tức giận gọi nhân viên lên hỏi nguyên do. (Tình huống thật đã được ghi trong sách Đồng đội - Cả gan chống lệnh sếp)

Sau vài màn diễn tập giữa một số nhân viên, chị Loan mời chính anh Ngọc lên... đóng chính mình, và chị Loan đóng vai nhân viên. :D Tuy nhiên nhân viên này rất ngoan cố, sếp hỏi không chịu trả lời mà chỉ vặn vẹo hỏi lại. Còn anh Ngọc thì hiền lành đột xuất, khác hẳn ngày thường. :))

Nhân viên ngồi dưới có những trận cười sảng khoái khi thấy sếp mình diễn kịch trên sân khấu. Ngoài ra mọi người còn cổ vũ động viên anh Ngọc nhiêt liệt "Be yourself! Be yourself!"

Khoảng 150 người đã tới tham dự FLI Club, tranh thủ ghi lại các hình ảnh chương trình trên IPhone cá nhân.

Và tranh thủ chụp hình với chị Loan vào cuối chương trình.